Dolar 32,2247
Euro 34,9384
Altın 2.418,85
BİST 10.676,65
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23°C
Az Bulutlu
İstanbul
23°C
Az Bulutlu
Paz 22°C
Pts 22°C
Sal 24°C
Çar 25°C

HUKUKİ BAKIŞ

HUKUKİ BAKIŞ
REKLAM ALANI
28 Ekim 2022 13:59 | Son Güncellenme: 28 Ekim 2022 14:00

HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ İLKESİ

  Hukukun üstünlüğü en basit ifadeyle, yönetilenlerin ve yönetenlerin hukuka uyması gerekliliği olarak tanımlanır. Özünde adaletin yani hakkın sağlanıp sağlanamadığı ile ilgilidir. Aslında bu anlayış çok eskilere Antik Yunana kadar gider ve Aristo ‘Hukuk yönetmelidir’ diyerek o zamanlarda bile hukukun üstün olması gerekliliğini ortaya koymuştur.

Hukukun üstünlüğü söz konusu olduğunda hiç kimse imtiyazlı olamaz. Yöneticiler dahil hiçbir kurum ve kuruluş, hiç kimse hukukun üstünde değildir

  Devletin bütün organları ile hukukun ortak ve genel ilkelerine saygı göstermesi anlamında kullanılan ilke ise hukukun üstünlüğü ilkesidir. Hukukun üstünlüğü ilkesinin hayata geçebilmesi için öncelikle hukuk devletine ihtiyaç vardır .Anayasamızın 2.maddesinde yer alan hukuk devleti insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri gözetip güçlendiren, tüm işlem ve eylemleri hukuka uygun olan, adil bir hukuk düzeni kurup bunu güçlendiren, anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukukun üstünlüğü ilkesi hukuk devletini de içine alan daha geniş bir kavramdır. Nedeni ise az önce söylediğimiz gibi hukukun üstünlüğü ilkesine geçebilmek için hukuk devletine  olan ihtiyaçtır.

  Hukukun üstünlüğü ilkesinin hukuki boyutu insan hakları ve temel özgürlükleri iken siyasi boyutu ise kuvvetler ayrılığı prensibinin benimsenmiş olmasıdır. Günümüz modern   toplumlarında  hukukun üstünlüğü siyasi bir ideal, hedef olup  hükümetlerin söylemlerinde kendine sıkça yer bulmaktadır. Hatta Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı ve Yüksek Yargı Organı mensupları  göreve başlarken ettikleri yeminde  hukukun üstünlüğünü sağlayacaklarına dair yemin ederler.

Demokratik devlet düzenlerinde yasama, yürütme ve yargı erklerinin  birbirinden bağımsız ve anayasa çatısı altında faaliyetlerini yürütmesi hukukun üstünlüğü ilkesi bakımından son derece  önemlidir. Zira bir hukuk devletinde  iktidarın keyfi uygulamalarla hukuku yönlendirmesi  ve şekillendirmesi haksızlıklara yol açacaktır. Yöneticiler bir hukuk devletinde kanun önünde eşitlik, kişi hakları ve özgürlüklerinin tanınıp, korunması, işlem ve eylemlerinde anayasaya sadakat unsurlarını sağlamadıkça hukuk devletinden ve hukukun üstünlüğünden bahsedilemez. Demokratik, mutlu ve refaha kavuşmuş bir toplum oluşturmak için yani toplumsal barışı ve uyumu sağlamak için hukuku içselleştirmek ve hayata geçirmek şarttır.

Her yıl ‘Hukukun Üstünlüğü Endeksi’ni yayınlayan The World Justice Project(WLP)  hukukun üstünlüğü ilkesini bir takım prensiplerle bağdaştırmaktadır. Her bireyin eşit statüyle hukuk karşısında hesap verebilmesi, kanunların açık ve anlaşılır olması, temel hak ve hürriyetlerin korunması  hukukun üstünlüğü ilkesinin olmazsa olmazları vazgeçilmezleridir. Görüldüğü üzere hukukun temel ve genel ilkeleri uluslararası düzeyde hukukun üstünlüğü ilkesini sağlayan kriterleridir. Ne yazık ki bu kriterleri sağlayamayan uygar ve demokratik olmayan ülke yönetimleri ve iktidarları mevcuttur.

  İnsan haklarına dayanan, insan onurunu koruyan, özgür, eşit, çoğulcu ve katılımcı daha demokratik bir devlet her bireyin, vatandaşın isteği ve arayışıdır. Devleti yöneten iktidarlar vatandaşa hizmet için vardır ve bunun gereğini en iyi şekilde yapma idealleri varsa ‘kanun devleti’ değil ‘hukuk devleti’, ‘anayasalı devlet’ değil ‘anayasal devleti’ inşa etmek zorundadırlar. Üstünlerin hukuku değil hukukun üstünlüğünü şiar edinmek ülkesini, milletini seven siyasilerin, iktidarların amacı, hedefi olmalıdır.

                                                         SAYGILARIMLA, HUKUKLA KALIN….

REKLAM ALANI
YORUMLAR

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.