APARTMANIN GÖRÜNMEZ ANAYASASI: SİZİN BİNAYI KİM YÖNETİYOR?

Geçen hafta asansördeki o meşhur “günaydın” eksikliğinden, birbirimizin yüzüne bakmadan kendi katlarımıza kaçışımızdan bahsetmiştik. Komşuluk ilişkilerinin zayıflığından dem vurmuştuk. Bugün madalyonun diğer yüzünü çevirelim ve şu soruyu soralım: İyi niyetin bittiği yerde bizi ne koruyor?
Birçoğumuz ev alırken ya da kiralarken mutfak tezgahına, cephesine, otoparkına bakarız. Ama binanın “görünmez anayasasına“, yani Yönetim Planına bakan neredeyse hiç yoktur. Oysa tapuda imzayı attığınız an, altına imza atmadığınız ama hukuken bağlandığınız devasa bir kurallar bütünüyle yaşamaya başlarsınız.
İşte tam da bu yüzden, apartmanlarda yaşanan kavgaların büyük kısmı sadece “iletişimsizlikten” değil, bu planların müteahhitler tarafından internetten “kopyala-yapıştır” yöntemiyle hazırlanmasından kaynaklanıyor.
1. “Kopyala-Yapıştır” Adaletsizliği
30 katlı, altında dükkanlar olan devasa bir rezidansın yönetim planı ile 4 katlı, aile apartmanının yönetim planı tapuda aynı olabiliyor. Sonuç mu? Giriş kattaki dükkanın ısınma gideri üstteki daireye yükleniyor, asansörü hiç kullanmayan zemin kat sakininden asansör bakım parası talep ediliyor. Adaletsizliğin başladığı yerde komşuluk ölüyor.
2. Ortak Alan Karmaşası
Planda “ortak alan” olarak görünen ama fiilen bir dairenin kullanımına verilmiş bahçeler, teraslar… “Burası benim hakkım” diyenle, “Kanunen hepimizin” diyen komşu karşı karşıya geliyor. Yönetim planında net sınır çizilmediği için mesele karakolda ya da mahkeme salonlarında bitiyor.
Peki Çözüm Ne? Bu Düğüm Nasıl Çözülür?
Çoğu insan yönetim planının değiştirilemez bir kutsal metin olduğunu sanır. Oysa Kat Mülkiyeti Kanunu bize net bir yol haritası sunar:
Planı Raftan İndirin: İlk iş, tapudan binanızın yönetim planını isteyip okuyun. Haklarınız ve yükümlülükleriniz neler, bir görün.
Beşte Dört (4/5) Çoğunluk Gücü: Eğer planda hayatın olağan akışına uymayan, adaletsiz maddeler varsa, tüm kat maliklerinin beşte dördünün rızasıyla bu planı sıfırdan revize edebilirsiniz.
Terzi Usulü Yönetim: Binanıza özel bir anayasa yazın. “Evcil hayvan beslenebilir mi?”, “Ortak alanlar nasıl paylaşılacak?”, “Giderler neye göre bölüşülecek?” sorularının cevaplarını netleştirin.

Hakların ve sınırların net çizilmediği yerde, en iyi niyetli komşuluk bile bir gün çatırdayabilir. Apartmanınızın temelini beton tutar ama huzurunu net ve adil kurallar korur. Gelin, bu hafta sadece birbirimize selam vermekle kalmayalım; binamızın adalet terazisini, yani yönetim planını da bir gözden geçirelim.

İbrahim PARLAK

([email protected])