Dolar 32,3063
Euro 35,0373
Altın 2.428,16
BİST 10.498,13
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 28°C
Açık
İstanbul
28°C
Açık
Cum 29°C
Cts 28°C
Paz 30°C
Pts 30°C

Stanford Hapishane Deneyi ve Toplumsal Roller

Gizem ÖZBEK yazdı..

Stanford Hapishane Deneyi ve Toplumsal Roller
REKLAM ALANI
27 Nisan 2020 13:20

Philip Zimbordo, insanların sosyal rollere tepkilerini gözlemlemek için 1971 yılında bir deney yapmıştır.

Stanford Üniversitesi’nin psikoloji departmanının bodrum katına inşa edilen sahte bir hapishanede gerçekleştirilen bu deney yalnızca altı gün sürebilmiştir.

Yirmi dört erkek üniversite öğrencisinin kullanıldığı deneyde her şey gerçek bir hapishanede olan şekliyle düzenlenmiştir; gardiyanlara mesaileri bittikten sonra evlerine gitme hakkı verilmiş, bunun dışında göz temasına yol açmaması için aynalı gözlük kullandırılmıştır.

Mahkumlarınsa bireyselliklerini kaybettirilmesi amaçlanmış, mahkum giysileri giydirilerek ayaklarına zincir vurulmuştur.

Deneye başlandıktan çok kısa bir süre sonrasında üniversite öğrencileri, vahşi düzeyde sadist gardiyanlar ve gitgide korkaklaşan mahkumlara dönüşmüşlerdir.

Her geçen gün rollerine daha bağlı hale gelen gardiyanlar giderek şiddetlenen psikolojik kontrol taktikleri geliştirmeye başlamışlardır.

İsyan eden mahkumlar, ellerinden yatak çarşafları alınarak metal bir yatakta uyumaya zorlanmış, isyanlara katılmayan mahkumlar ise özel hücrelerde ödüllendirilmişlerdir.

Gardiyanlar, mahkumlara önce gizli olsa da kısa bir süre sonra açık şiddet uygulamaya başlamışlardır; hatta görev süreleri bitmiş olduğu halde evlerine gitmeyerek mahkumlarla kalmak istemişlerdir.

İki hafta sürdürülmesi planlanan deney, mahkumlar ve gardiyanlar arasındaki ilişkinin vahşi ve korkutucu bir hale gelmesi sebebiyle altı gün gibi kısa bir süre içerisinde bitirilmiştir.

Sosyal psikoloji başta olmak üzere birçok alanda bu deneyin etkileri, sonuçları ve korkutucu gerçekliği konuşulmaktadır.

Stanford Hapishane Deney’i, gerekli şartlar oluşturulduğu taktirde toplum tarafından verilen rollerin nasıl benimsendiğini ve o rolün etkisinden çıkmadan, kontrolsüz bir şekilde, rolün gerekliliklerinin yerine getirildiğini net bir şekilde göstermektedir.

REKLAM ALANI
YORUMLAR

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.